ശ്രീജൻ ഫൗണ്ടേഷൻ ന്യൂഡൽഹിയിലെ INTACH, Lodhi Estate-ൽ വച്ച്, അയോധ്യയിലെ രാമക്ഷേത്ര വിഷയത്തെ കുറിച്ച് ഒരു പ്രഭാഷണം സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. (ഭാവിയിലും ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രഭാഷണങ്ങളും അഭിമുഖങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നതാണ്). ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽനിന്നു പിഎച്ച്‌ഡി നേടിയ ഡോക്ടർ മീനാക്ഷി ജെയിൻ ആയിരുന്നു പ്രഭാഷക. സാംസ്കാരിക പഠനത്തിൽ വിദഗ്ധയായ മീനാക്ഷി ജെയിൻ, ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ ചരിത്ര ഗവേഷണ കൗൺസിലിന്റെ (ICHR) ഭരണസമിതിയിൽ അംഗമാണ്. അവരുടെ പ്രഭാഷണത്തിന്റെ സബ്‌ടൈറ്റിൽ തർജ്ജമയാണ് (Subtitle Translation) ഇവിടെ കൊടുക്കുന്നത്. പൂർണമായ ഒറിജിനൽ വീഡിയോ താഴെ നൽകുന്നു. മലയാളം സബ്‌ടൈറ്റിൽ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.

പതിനഞ്ചു വർഷത്തിനു ശേഷം, അയോധ്യ ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ പൂർണ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ഉടമ്പടിയിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന അന്നത്തെ ഓഫീസർ, പാട്രിക് കാർണേജി (Patric Carnegy), അയോധ്യയിലെ തൽസ്ഥിതിയെ പറ്റി ഒരു റിപ്പോർട്ട് എഴുതി. അതിൽ അദ്ദേഹം പറയുന്നു – “1855ൽ തർക്കം ആരംഭിക്കുന്നത് വരെ, ഹിന്ദുക്കൾക്കു മസ്ജിദിനുള്ളിൽ സ്വതന്ത്രമായ പ്രവേശനം ഉണ്ടായിരുന്നു; തർക്കത്തിനുശേഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഇരുമ്പുവേലി സ്ഥാപിച്ച് മുസ്ലിങ്ങളെ മസ്ജിദിനുള്ളിൽ പ്രാർത്ഥനക്കു അനുവദിച്ചു; ഹിന്ദുക്കൾക്കു കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനുള്ളിലെ, എന്നാൽ മസ്ജിദിനു പുറത്തുള്ള, തുറസായ സ്ഥലവും ആരാധനയ്ക്കു അനുവദിച്ചു. തുടർന്നുള്ള എല്ലാ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികളും ഇതേ നിലപാടാണ് രേഖകളിൽ ആവർത്തിച്ചത്”. ഇക്കാരണത്താൽ, അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി ഈ കേസ് പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രസ്താവിച്ചത്, 1855 വരെ ഹിന്ദുക്കൾക്കു മസ്ജിദിനുള്ളിൽ സ്വതന്ത്രമായി പ്രവേശിച്ച് ആരാധന നടത്താമായിരുന്നു എന്നാണ്. രാം ഛബൂത്ര, സീതാ കി രസോയി എന്നിവയുമുള്ള ഈ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിൽ ഹൈന്ദവആരാധന ഉണ്ടായിരുന്നെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. ഈവിധ കാര്യങ്ങളെല്ലാം 1855 വരെ ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇവ കൂടുതൽ രസകരമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ, നാമിപ്പോൾ മസ്ജിദിലും അതിന്മേലുള്ള തർക്കത്തിലും എത്തിനിൽക്കുകയാണ്.

വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യങ്ങളാണ് ഇനിയുളത്. ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമിയിലെ സന്യാസിമാർക്കും ബാബറി മസ്ജിദ് സൂപ്രണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള തർക്കത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടവും, അതിന്റെ ഉള്ളടക്കവും ഫൈസാബാദ് ജില്ലാകോടതിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ രേഖകളെല്ലാം ലഭ്യമാണ്. അലഹബാദ് കോടതി അയോധ്യകേസ് പരിഗണിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ രേഖകളും കോടതിയിലേക്കു കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ രേഖ ഏതാണ്? 1858 നവംബർ 28-ലെ ഒരു റിപ്പോർട്ടാണ് ആദ്യത്തേത്. അയോധ്യയിലെ പോലീസുകാരൻ തയ്യാറാക്കിയ FIR ആണിത്. ഇതുപ്രകാരം, 25 നിഹാങ് സിഖുകാർ ബാബറി മസ്ജിദിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഹവനവും പൂജയും ചെയ്യാനാരംഭിച്ചു. രണ്ട് ദിവസത്തിനു ശേഷം, 1858 നവംബർ 30-നു ബാബരി മസ്ജിദ് സൂപ്രണ്ട് ഇതേക്കുറിച്ച് പരാതി നൽകി. മുകളിൽ പറഞ്ഞതു തന്നെയാണ് പരാതിയിൽ ഉള്ളത്. “25 സിഖുകാർ മസ്ജിദിൽ പ്രവേശിച്ച് ഹവനവും പൂജയും ആരംഭിക്കുകയും, ചാർക്കോൾ കൽക്കരി എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് റാം റാം എന്നു മസ്ജിദിന്റെ ഭിത്തിയിൽ ഉടനീളം എഴുതുകയും ചെയ്തു”. പരാതി തുടരുന്നു – “മസ്ജിദിനു പുറത്ത്, എന്നാൽ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനു ഉള്ളിലാണ് ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമി. ഹിന്ദുക്കൾ അവിടെ ഏറെനാളുകളായി വന്ന് ആരാധന നടത്താറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോഴവർ മസ്ജിദിനുള്ളിൽ കയറിയും ആരാധന തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു”. ഇതാണ് പരാതി. അലഹാബാദ് കോടതി ഈ റിപ്പോർട്ട് വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നായി കണക്കാക്കി. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ, ആ പരാതി ഇപ്പോഴും കയ്യിലുണ്ടല്ലോ. സൂപ്രണ്ട് നൽകിയ കേസ് ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. അത് അലഹാബാദ് കോടതിക്കു നൽകപ്പെട്ടു. കോടതി ഇത് അതിപ്രധാന്യമുള്ള രേഖയാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. കാരണം, ഇതാണ് അയോധ്യയിൽനിന്നു നാം കേൾക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വ്യക്തിഗതമായ പരാതി. ഇതനുസരിച്ച് ഹിന്ദുക്കൾ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനു ഉള്ളിലാണ്, മസ്ജിദിനു ഉള്ളിലാണ്. എന്നിരുന്നാലും ഹിന്ദുക്കൾ മുമ്പ് പുറത്തായിരുന്നെന്ന് പരാതിയിൽ പറയുന്നുണ്ട്. അപ്പോൾ, ഇതെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഒരു നിശ്ചിതസമയത്ത് ഹിന്ദുക്കൾക്കു ബാബറി മസ്ജിദിൽ എല്ലാ സ്വാതന്ത്ര്യവുമുണ്ടായിരുന്നു; അതുകഴിഞ്ഞ്, ഏതാനും ആഴ്ചയ്ക്കു ശേഷമാണ് പോലീസുകാരന് സിഖുകാരെ മസ്ജിദിൽനിന്നു പുറത്താക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്.         

ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റു ചില കേസുകളെ കുറിച്ച് പരാമർശിക്കാം. 1860-ൽ മസ്ജിദ് സൂപ്രണ്ട് നൽകിയ ഒരു അപേക്ഷയുണ്ട്. ഇതിൽ പറയുന്നത്, ബാബറി മസ്ജിദിനുള്ളിൽ നിർമിച്ചിരുന്ന ചബൂത്ര (വേദിയുടെ അടിത്തറ) തകർക്കണം എന്നാണ്. ബ്രിട്ടീഷുകാരോടാണ് സൂപ്രണ്ട് ഇത് പറയുന്നത്. ഇതിനർത്ഥം, ആവശ്യമുള്ള പക്ഷം ബ്രിട്ടീഷുകാർ മസ്ജിദിനുള്ളിൽ നിർമാണപ്രവൃത്തികൾ നടത്തുന്നുണ്ട് എന്നാണ്. സൂപ്രണ്ടിന്റെ പരാതി തുടരുന്നു – “എപ്പോഴൊക്കെ മൗലവിമാർ നമാസ്, ആസാൻ-നുള്ള ആഹ്വാനം നൽകുന്നോ, അപ്പോഴൊക്കെ മറുവിഭാഗം ശംഖുവിളികൾ നടത്തും. സ്വാഭാവികമായും സംഘർഷം ഉണ്ടാകും”. ഇത് മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ഇടതുപക്ഷ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അയോധ്യയിലെ ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ വിഭജിപ്പിച്ചു ഭരിക്കുക എന്ന നയത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ നാം കേൾക്കുന്നത്, സംഭവത്തിൽ ശരിക്കും ഉൾപ്പെട്ടവരുടെ വാദങ്ങളാണ്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ വാദങ്ങൾ അല്ല. ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ സൂപ്രണ്ടും, സന്യാസിമാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമാണിത്. സൂപ്രണ്ട് പറയുന്നു, സന്യാസിമാർ ശംഖുവിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയെന്ന്. ഇതിനർത്ഥം, രാമജന്മഭൂമി തങ്ങൾക്കു തിരിച്ചുകിട്ടണമെന്ന ആഗ്രഹത്തെപ്പറ്റി സന്യാസിമാർ വളരെ ബോധവാന്മാരാണ് എന്നത്രെ.

ഇത് പ്രതിഷേധം പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വഴിയായിരുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതൽ ചെയ്യാനാകില്ല. എപ്പോൾ അവർ Azaan ആരംഭിക്കുന്നുവോ അപ്പോൾ നിങ്ങൾ ശംഖുവിളിക്കും. ഒരുപക്ഷേ അതുമാത്രം നിങ്ങൾക്കു ചെയ്യാം. അങ്ങിനെയിരിക്കെ, 1866-ലെ മറ്റൊരു പരാതിയിൽ ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ സൂപ്രണ്ട് പറയുന്നു, സന്യാസികൾ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ ഒരു ശ്രീകോവിൽ നിർമിച്ചെന്ന്, അതും നിയമവിരുദ്ധമായി. ശ്രീകോവിൽ നിർമിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ത്? സന്യാസികൾക്കു വിഗ്രഹങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനാണത്രെ. ഇതിനാൽ സൂപ്രണ്ട് ബ്രിട്ടീഷുകാരോടു പറഞ്ഞു – “ഞങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യുക. ഞങ്ങൾക്കു ഇവിടെ കഴിയാൻ സാധിക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ സഹായം കൊണ്ട് മാത്രമാണ്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ, ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമിയിലെ പുരോഹിതർ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ ശല്യപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്”.

ഇതിനുശേഷം 1877-ൽ, സൂപ്രണ്ട് വീണ്ടും പരാതിപ്പെട്ടു. അഞ്ചുവർഷം മുമ്പ് ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കു നൽകിയ പരാതി ഓർമിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് തുടക്കം. “കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ നിയമവിരുദ്ധമായി നിർമിച്ച ചരൺ പാദുക (Footsteps) എടുത്തുമാറ്റണമെന്ന പരാതിയിൽ ഒരു നടപടിയും എടുത്തില്ല. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നത്? എനിക്കറിയാം, ജന്മഭൂമിയിലെ സന്യാസിമാർക്കു സമൻസ് നൽകാൻ നിങ്ങൾക്കു കഴിയില്ലെന്ന്. എപ്പോഴെല്ലാം നിങ്ങൾ വരാൻ തുടങ്ങുന്നുവോ, അപ്പോഴൊക്കെ അവർ ഒളിവിൽ പോകും. തന്മൂലം, അഞ്ചുവർഷമായിട്ടും ഈ ഉത്തരവ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നു അവർ പറയുകയാണ്. ആരാധനയാണെങ്കിൽ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇപ്പോൾ, സന്യാസിമാർ കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനു ഉള്ളിൽ ഒരു അടുപ്പും നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർ അതിനു പറയുന്ന ന്യായം, മുമ്പ് അവിടെ ഒരു അടുപ്പുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ്. ഇപ്പോൾ അവർ നിർമിച്ചതാകട്ടെ വലിയ അടുപ്പാണ്”. അങ്ങിനെ നമുക്കിപ്പോൾ തെളിവുകളായി… ചബൂത്ര (വേദിയുടെ അടിത്തറ), കോത്തരി (ശ്രീകോവിൽ),  പിന്നെയിപ്പോൾ ചുൽഹ (അടുപ്പ്). ഇതെല്ലാം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവിടെ നിരന്തരസംഘർഷം നിലനിന്നിരുന്നു എന്നാണ്. ആ സ്ഥലത്തു സമാധാനം ഒരിക്കലും ഇല്ലായിരുന്നു. ഹിന്ദുസമൂഹത്തിലെ വിഭാഗങ്ങൾ, ജന്മഭൂമിക്കു മേലുള്ള അവരുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ അടിയറവയ്ക്കാതെ, എത്രത്തോളം ദൃഢചിത്തരായിരുന്നു എന്ന് ഇത് തെളിയിക്കുന്നു. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളാണ്, ഇലക്ട്രോണിക്/പ്രിന്റഡ് മീഡിയകളിൽ നടക്കുന്ന ചർച്ചകളിലൂടെ നാം സാധാരണ കേട്ടറിയാത്തത്. ഇതിനു കാരണമെന്തെന്നാൽ, നമ്മുടെ കയ്യിലുള്ള എല്ലാ തെളിവുകളും, സത്യത്തിൽ, തർക്കത്തിൽ ഇടപെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പാർട്ടിക്കു പൂർണമായും അനുകൂലമാണ്. അതുമാത്രമല്ല, ചിലപ്പോഴൊക്കെ എനിക്കു തോന്നാറുണ്ട്, രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടിക്കു അനുകൂലമായ ഒരു തെളിവുമില്ലെന്ന്. തെളിവുകൾ ഒരുപക്ഷത്തെ മാത്രം അനുകൂലിക്കുന്നു. 1877-ൽ മുതൽ കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങിനെയാണ്. ഫൈസാബാദിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണർ കോടതിയിൽ പറഞ്ഞു – “രണ്ടാമതൊരു വഴി പണിതത് ഞാനാണ്. കാരണം, രാമനവമി കാലത്ത് ധാരാളം തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. പുതിയൊരു ഗേറ്റ് കൂടി ഉണ്ടെങ്കിലേ അധികമുള്ള തീർത്ഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാകൂ”. ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഹിന്ദുസമൂഹം അയോധ്യവിഷയത്തിൽ പിന്തിരിയാനോ മിണ്ടാതിരിക്കാനോ തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്നാണ്. കെട്ടിടത്തിലേക്കു പോയി, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ആരാധന നടത്തുക വഴി അവർ റിസ്കെടുക്കുകയായിരുന്നു. അടുത്ത പരാതി വളരെ വളരെ താല്പര്യജനകമാണ്. 1882-ലെ ഈ പരാതിയിൽ ബാബറി മസ്ജിദ് സൂപ്രണ്ട് ബ്രിട്ടീഷുകാരോടു വീണ്ടും ആവലാതിപ്പെടുന്നു. എന്താണ് സൂപ്രണ്ട് പറയുന്നത്? – “രാമനവമി, കാർത്തിക് മേള ഉൽസവകാലത്ത്, കെട്ടിടസമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ കടകൾ തുറക്കാൻ ഞങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ഈ കടകൾ പ്രസാദവും പൂക്കളും വിൽപന നടത്തും. ഇത് നിയമപ്രകാരമാണ്. വില്പനക്കു ശേഷം 50:50 എന്ന തോതിൽ എല്ലാം, സന്യാസിമാർക്കും സൂപ്രണ്ടിനും ഇടയിൽ വീതിക്കും. ഇതായിരുനു പതിവ്. എന്നാൽ, ഇത്തവണ സന്യാസിമാർ പങ്കിടുന്നതിലെ അനുപാതം മാറ്റിമറിച്ചു. താങ്കൾ ദയവായി പഴയ അനുപാതം തിരിച്ചുകൊണ്ടു വരിക”. ഫൈസാബാദ് കോടതി വിധിച്ചു – “ഞങ്ങൾക്കു അനുപാതത്തിൽ മാറ്റം വരുത്താനാകില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ നിങ്ങൾ തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നു, ആ കെട്ടിടം മുഴുവൻ നിങ്ങളുടേതല്ല, നിങ്ങളുടെ കൈവശമല്ലെന്ന്”. ഇത് മറ്റൊരു കാര്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. അതായത്, രാമനവമി കാലത്ത് നമാസ് നടക്കാറില്ല. അത് സാധ്യമല്ല. ഏതൊരു മേളയിലും, ശ്രീരാമജന്മദിന ആഘോഷങ്ങളിലും ജനബാഹുല്യമുണ്ടാകും. അതിനർത്ഥം, ആ ദിവസങ്ങളിൽ നമാസ് ഉണ്ടാകില്ല എന്നാണ്.

1855-ൽ ശ്രീരാമ ജന്മസ്ഥാനിലെ ഒരു സന്യാസി, ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കു ഒരു കത്തെഴുതി. “ഞങ്ങളുടെ റാം ഛബൂത്രയുടെ വിസ്തീർണ്ണം 21 * 17 അടിയാണ്. ഇതിനു മേൽക്കൂര ഇല്ല, തുറന്നു കിടക്കുകയാണ്. തന്മൂലം വേനൽ – തണുപ്പ് – മഴ കാലങ്ങളിൽ ഞാനും എന്റെ സഹസന്യാസിമാരും വളരെ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുന്നു. എപ്പോഴും ഞങ്ങൾ കാലാവസ്ഥ കെടുതികൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നു”. സന്യാസിമാരുടെ കാര്യം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. എന്നിട്ടും അവർ പിന്തിരിയുന്നില്ല. സന്യാസി തുടർന്നു – “ഞങ്ങൾക്കു ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രം നിർമിക്കാമോ, ഞങ്ങളുടെ കൈവശമുള്ള ഭാഗത്ത്?”. ഈ അപേക്ഷ, മൂന്ന് തലത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ജുഡീഷ്യറി പരിഗണിച്ചു. സന്യാസിയുടേത് ശക്തമായ വാദമാണെന്ന് അവരെല്ലാം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. സ്ഥലം സന്യാസിയുടെ കൈവശമാണ്. അദ്ദേഹമാണെങ്കിൽ എപ്പോഴും കാലാവസ്ഥ പ്രശ്നങ്ങളാൽ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു. എന്നിട്ടും ജുഡീഷ്യറി വിധിച്ചു – “നിർമാണത്തിനു അനുമതി തരാൻ ഞങ്ങൾക്കു നിർവാഹമില്ല, പ്രത്യേകിച്ചും ഈ ഭാഗത്ത്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ഇതൊരു വലിയ വൈകാരികപ്രശ്നമാണ്. തൽസ്ഥിതിയിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ഞങ്ങൾക്കാകില്ല. 350 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഹിന്ദുവിനു സംഭവിച്ച നഷ്ടം ഞങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു. പക്ഷേ ഇതിൽ ഞങ്ങൾക്കൊന്നും ചെയ്യാനില്ല”.

1885-ൽ, അമീൻ കമ്മീഷൻ സ്ഥാപിതമായി. സീതാ കി രസോയി, റാം ചബൂത്ര, ശ്രീരാമ ജന്മഭൂമി, ചപ്പാർ ഇവയെല്ലാം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ ചുറ്റുമതിലിന്റെ ഉള്ളിലാണെന്നു ഈ കമ്മീഷൻ തെളിയിച്ചു. മതിലിനു പുറത്ത്, ചുറ്റിലും മണ്ണ് കുറച്ച് താഴ്ന്ന് കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. തീർത്ഥാടകരുടെ കാലടികൾ പതിഞ്ഞുണ്ടായ താഴ്ചയാണിത്. നൂറ്റാണ്ടുകളായുള്ള പ്രദക്ഷിണം വഴി. ഈ മുഴുവൻ സ്ഥലവും ഹിന്ദുക്കൾക്കു പുണ്യമായിരുന്നെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഇനി 1912-ൽ, അയോധ്യയിലും ഫൈസാബാദിലും ഗോവധം മൂലം കലാപം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ചീഫ് സെക്രട്ടറി, ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റിന്റെ സെക്രട്ടറിക്കു കത്തയച്ചു. രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ സംഘർഷമുണ്ടാകാനുള്ള കാരണങ്ങളിലൊന്ന്, അയോധ്യയിൽ ബാബർ നിർമിച്ച മസ്ജിദാണെന്ന് കത്തിൽ പറയുന്നു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അഭിപ്രായം ഇതാണ്. അതിനുശേഷം ലെഫ്റ്റനന്റ് ജനറൽ 1915-ൽ ഫൈസാബാദ് സന്ദർശിച്ച് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചു. ഈ റിപ്പോർട്ട് നാഷണൽ ആർക്കൈവിൽ ഉണ്ട്. റിപ്പോർട്ടിൽ, ഹിന്ദുക്കൾക്കു ഈ പ്രദേശത്തോടുള്ള വൈകാരികബന്ധം മനസ്സിലാക്കാൻ ഒരു പരദേശിക്ക് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നു അദ്ദേഹം പറയുന്നു. 1934-ൽ വീണ്ടും കലാപമുണ്ടായി. ഷാജഹാൻപൂരിൽ നടന്ന ഗോവധമായിരുന്നു കാരണം. ഈ കലാപത്തിൽ ബാബറി മസ്ജിദിനു കാര്യമായ കേടുപാടുകൾ പറ്റി. ബ്രിട്ടീഷുകാർ നല്ലപിള്ള ചമയാനാണെന്ന ഭാവത്തിൽ, ഹിന്ദുവിഭാഗങ്ങൾക്കു 85000 രൂപ പിഴ വിധിച്ചു. ബാബറി മസ്ജിദിനു പറ്റിയ കേടുപാടുകൾക്കായിരുന്നു തുക ഈടാക്കിയത്.

1943-ൽ, ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ സൂപ്രണ്ട്, സുന്നി വഖഫ് ബോർഡിനു കത്തെഴുതി. ഇതിൽ സൂപ്രണ്ട് പറയുന്നു – “ഇപ്പോൾ ബാബറി മസ്ജിദിൽ നമാസ് പ്രാർത്ഥനക്കു വളരെ പ്രയാസമാണ്. സത്യത്തിൽ, ഇപ്പോൾ വെള്ളിയാഴ്ച മാത്രമേ ഞങ്ങൾ മസ്ജിദ് തുറക്കാറുള്ളൂ. വെള്ളിയാഴ്ച നമാസിനു തൊട്ടുമുമ്പ് അത് വൃത്തിയാക്കും. വിരിക്കാനുള്ള പായകൾ ഞങ്ങൾ പുറത്തുനിന്ന് കൊണ്ടുവരും. കാരണം അവിടെ ഒന്നും സുരക്ഷിതമല്ല. നമാസ് കഴിഞ്ഞാൽ ഉടൻ ഞങ്ങൾ കെട്ടിടം പൂട്ടി സ്ഥലം വിടും”. ഇതാണ് 1943-ൽ ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ സൂപ്രണ്ട്, സുന്നി വഖഫ് ബോർഡിന്റെ സെക്രട്ടറിക്കു എഴുതിയത്. അതിനു ശേഷം, 1948-ൽ സുന്നി ബോർഡിന്റെ പരിശോധകൻ രണ്ട് റിപ്പോർട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കി. രണ്ട് റിപ്പോർട്ടിലും അദ്ദേഹം പറയുന്നത് മുസ്ലിങ്ങൾ മസ്ജിദിലേക്കു പോകാൻ ഭയക്കുന്നു എന്നാണ്. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ ജനങ്ങൾ ബാബറി മസ്ജിദിനെ വളഞ്ഞുനിന്ന്, കല്ലും ചെരുപ്പും എറിഞ്ഞ് അവരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആഴ്ചയിൽ ഒരു നമാസേ നടക്കാറുള്ളൂ. ഇത് നടക്കുന്നത് 1948-ലാണ്.

ഞാനിവിടെ എടുത്തെഴുതിയ പരാമർശങ്ങൾ എല്ലാം മുസ്ലിങ്ങളുടേതാണ്… ഇവയാണ് ഒരുവിഭാഗം രേഖകൾ. ഇതുകൂടാതെ മറ്റു രേഖകളുമുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷുകാർ റവന്യൂ റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. അതായത്, ഓരോ സ്ഥലത്തിനും എത്രയാണ് വരുമാന നികുതി? ആരാണ് നികുതി അടയ്ക്കുക? തുടങ്ങിയ വ്യവസ്ഥാപിത റിപ്പോർട്ടുകൾ ഭൂമിയെ സംബന്ധിച്ചു നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ ആദ്യത്തെ നികുതി റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത് 1861-ലാണ്. അത് തീർപ്പാക്കിയശേഷം, ഓരോ 10-15 കൊല്ലം കൂടുമ്പോഴും, സാഹചര്യത്തിനു അനുസരിച്ച് പുതുക്കപ്പെട്ടു. 1861 മുതൽ, രാംകോട്ട് ഗ്രാമത്തിനുള്ള റവന്യൂ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ, ബാബറി മസ്ജിദിനെ കുറിച്ച് പ്രസ്താവനയില്ല്ല. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ റവന്യൂ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ, 1861 മുതൽ മസ്ജിദിനെ കുറിച്ച് പരാമർശങ്ങളില്ല. ആ ഭൂമി, ഗവൺമെന്റ് ഭൂമിയായാണ് കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്, സന്യാസിമാർ ആ ഭൂമിയുടെ നടത്തിപ്പുകാരും. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഇന്ത്യാ ഭരണക്കാലത്ത് ഒരിക്കലും ഈ സാഹചര്യം വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ടില്ല. എന്തുകൊണ്ടെന്നാൽ, ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ പബ്ലിക് ആക്കിയപ്പോൾ ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നു ആരും ഇതിനെ എതിർത്തില്ല. ഭൂമി ഗവണ്മെന്റ് ഭൂമിയാണെന്നും, സന്യാസിമാരുടെ കീഴിൽ നടത്തിപ്പിലാണെന്നും തുടർന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളും കാണിക്കുന്നു. ഇവിടെ മറ്റൊരു പ്രധാനകാര്യമുണ്ട്. ഇത് എന്നു സംഭവിച്ചെന്നു എനിക്കറിയില്ല, പക്ഷേ ഒരിക്കൽ ആരോ ഈ രേഖകൾ കേടുവരുത്തി. ജന്മസ്ഥാൻ എന്നു എഴുതിയിടത്തെല്ലാം ബാബറി മസ്ജിദ് എന്നു കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഇതെങ്ങിനെ നിങ്ങൾക്കു മനസ്സിലാക്കാം? മഷിയുടെ നിറം വ്യത്യസ്തമാണ്, പേനയുടെ മുനയുടെ കട്ടിയും വ്യത്യസ്തമാണ്, കയ്യക്ഷരവും തഥൈവ. സർക്കാർ രേഖകളിൽ എളുപ്പത്തിൽ പോയി കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ നടത്താൻ ആർക്കും സാധ്യമല്ല. നമുക്ക് അകത്തുകയറി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ കഴിയുംവിധം അവ മേശപ്പുറത്തു ചിതറിക്കിടക്കുകയല്ലല്ലോ. അതിനാൽ, ആരോ ഇതെല്ലാം സംഭവിക്കാൻ വേണ്ടി കരുതിക്കൂട്ടി അനുമതി കൊടുത്തതാണ്. എപ്പോൾ? എങ്ങിനെ? നമുക്കത് അറിയില്ല. ഇതുകൂടാതെ മറ്റൊരു രസകരമായ വസ്തുതയുണ്ട്. വേറൊരു ഓഫീസിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന, ഇതേ റിപ്പോർട്ടുകളുടെ മറ്റൊരു പകർപ്പിൽ ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ ഇല്ല. ഇതെല്ലാം വ്യക്തമാക്കുന്നത്, തെളിവുകൾ മാറ്റിമറിക്കാൻ നടന്ന ശ്രമങ്ങളെയാണ്.

1944-ൽ, ഏകീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രവിശ്യയുടെ (United Province) സർക്കാർ, അതിന്റെ പരിധിയിലുള്ള എല്ലാ മസ്ജിദുകളുടേയും ലിസ്റ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ലിസ്റ്റിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ പേരും, നിർമിച്ച കൊല്ലവും, ആരു നിർമിച്ചു എന്നതും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവസാനകോളം വഖഫിന്റേതായിരുന്നു. കെട്ടിടത്തിന്റെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ നടത്താൻ ഉണ്ടാക്കിയതാണ് വഖഫ്. എല്ലാ മസ്ജിദിനും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ ആവശ്യമാണ്. പണവും വേണം. അതിനാൽ നിങ്ങൾ എപ്പോഴും വഖഫ് ഉണ്ടാക്കണം. അതിൽനിന്നുള്ള വരുമാനം കെട്ടിടത്തിന്റെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കു ഉപയോഗിക്കാം. ബാബറി മസ്ജിദിന്റെ കാര്യത്തിൽ, നാലാമത്തെ വഖഫ് കോളം ഒഴിച്ചിട്ടിരുന്നു. മസ്ജിദ് നിർമിച്ച ഭരണാധികാരി ബാബർ, വർഷം 1528. പക്ഷേ വഖഫ് വിവരങ്ങൾ എവിടെ? അത് നൽകിയിട്ടില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ അലഹാബാദ് ഹൈക്കോടതി മസ്ജിദ് അനുകൂലികളോടു ചോദിച്ചു – വഖഫ് കോളം ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നതിനെ നിങ്ങൾ എങ്ങിനെ വിശദീകരിക്കും?. അലഹാബാദ് കോടതി പറഞ്ഞു – “ഇതാണ് നിങ്ങളുടെ വാദത്തിലെ പ്രധാനന്യൂനത. ഈ കെട്ടിടത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള വഖഫ് നിങ്ങൾക്കു കാണിക്കാനാകുന്നില്ല. അതിനാൽ വീണ്ടും ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നു. ക്ഷേത്രം തകർത്ത് മസ്ജിദ് നിർമിക്കുക മാത്രമാണോ ഉണ്ടായത്? ബാബർ നിർമിച്ച കാലത്തിനും, 1822-ൽ മസ്ജിദ് അവിടെയുണ്ടെന്നു നാം ആദ്യമായി അറിഞ്ഞതിനും ഇടയിലുള്ള കാലത്ത്, മസ്ജിദിനു എന്തു സംഭവിച്ചു? ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരു തെളിവുമില്ല. ഇതൊക്കെ തികഞ്ഞ ഗൗരവത്തോടെ നാം പരിഗണിക്കേണ്ട ചില കാര്യങ്ങളാണ്.

സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയശേഷം ഉടൻ, ഹിന്ദുക്കൾ അയോധ്യയിൽ പ്രൗഢമായ ക്ഷേത്രം നിർമിക്കണമെന്ന് ആവശ്യമുന്നയിച്ചു. (ഇത് നമ്മളിൽ അധികം പേർക്കും അറിയില്ല). ഈ നിവേദനം യുപി സർക്കാറിനു സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. യുപി സർക്കാർ അയോധ്യയിലെ ജില്ലാ അധികാരികൾക്കു ഇത് അയച്ചുകൊടുത്തു. ജില്ലാ അധികാരികളും അവർക്ക് എതിർപ്പില്ലെന്നു അറിയിച്ചു – “ഹിന്ദുസമൂഹത്തിന്റെ മനോവികാരം ക്ഷേത്രം നിർമിക്കണമെന്നാണ്; ഞങ്ങൾ അതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നു”. 1949 ഡിസംബർ 23-നു രാം ലല്ല-യുടെ (ശ്രീരാമൻ) പ്രതിഷ്ഠ ബാബറി മസ്ജിദിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഒരു മുസ്ലിമും FIR ഫയൽ ചെയ്യാൻ മുന്നോട്ടുവന്നില്ലെന്നത് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു മുസ്ലിമും നമാസ് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശം തടസപ്പെട്ടെന്നു പറഞ്ഞുമില്ല. ഇവിടേയും FIR ഫയൽ ചെയ്തത് ഒരു പോലീസുകാരനാണ്. ഈ കേസിനു മുസ്ലിംസമൂഹം വലിയ പരിഗണന കൊടുത്തതായി കാണുന്നില്ല. കാരണം മുസ്ലിങ്ങളിൽനിന്നു പ്രതിഷേധമോ, നമാസിനു അവകാശം വേണമെന്ന ആവശ്യമോ നാം കേൾക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ, ഇത് ദേശീയതലസ്ഥാനത്ത് വലിയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. പണ്ഢിറ്റ് ജവഹർലാൽ നെഹ്രു യുപി മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് കത്തെഴുതി. അയോധ്യപ്രശ്നം കാശ്മീരിൽ പ്രതികൂല ഫലമുണ്ടാക്കുമെന്നും, പാക്കിസ്ഥാനുമായുള്ള ബന്ധത്തെ ബാധിക്കുമെന്നുമായിരുന്നു കത്തിൽ. എനിക്കു മനസ്സിലാകുന്നില്ല, ഇവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധമെന്താണെന്ന്. പക്ഷേ നെഹ്രു കത്തിൽ അങ്ങിനെ എഴുതി. ഇതിനുശേഷം തൽസ്ഥിതിയിൽ മാറ്റംവരുത്താൻ ഗൗരവതരമായ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു. ഫൈസാബാദിലെ കമ്മീഷണർ അവിടത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറായ കെ.കെ നായറിനോടു വിഗ്രഹം രഹസ്യമായി നീക്കം ചെയ്യാം എന്നു നിർദ്ദേശിച്ചു.  കെ.കെ നായർ ചീഫ് സെക്രട്ടറിക്കും യുപി മുഖ്യമന്ത്രിക്കും എഴുതി, “ഞാൻ ഇതിനു പൂർണമായും എതിരാണ്, അയോധ്യവിഷയത്തിൽ ഹൈന്ദവ വികാരങ്ങളുടെ ആഴമറിയാത്ത ഒരുവൻ മാത്രമേ ഇങ്ങിനെ നിർദ്ദേശിക്കൂ”. നായർ തുടർന്നു, “എന്തുതന്നെയായാലും ഇതിനോടു യോജിക്കുന്ന ആരേയും, പുരോഹിതൻ ഉൾപ്പെടെ, എനിക്ക് അയോധ്യയിൽ കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് മറ്റൊരു മാർഗം നിർദ്ദേശിക്കാം. രാം ലല്ല വിഗ്രഹത്തെ ആരാധിക്കുന്നത് തുടരുക, എന്നാൽ ആ ഭാഗത്തേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കും നിഷേധിക്കുക. കോടതി എല്ലാം തീരുമാനിക്കട്ടെ”. ഇങ്ങിനെയാണ് കാര്യങ്ങൾ നടന്നത്. ഔദ്യോഗികരേഖയിൽ കൃത്യമായും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്, ജന്മസ്ഥാനിൽനിന്നു രാം ലല്ല വിഗ്രഹം എടുത്തുമാറ്റാൻ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നാണ്. ഇതിനു തടയിട്ടതോ കെ.കെ നായർ എന്ന വ്യക്തിയും.

(തുടരും…)