आता अयोध्येतील वादा बद्दल बोलूया.  आपण फार भाग्यवान आहोत की अयोध्या प्रकरणी 1822 पासूनचा वाद जिल्हा न्यायालयात नोंदवलेला आहे. जिल्हा न्यायालयात पहिला पुरावा एक नोट आहे जो न्यायालयाच्या अधिकारी हाफीझुल्ला याने सादर केला होता. त्यांनी फैजाबाद जिल्हा न्यायालयात एक नोट सादर केले ज्यात ते म्हणतात की बाबरी मस्जिद राम मंदिर नष्ट केल्यानंतर आणि सीता कि रसोईच्या पुढे बांधलेली आहे.  तर, यामध्ये राम मंदिरांचा आणि सीता की रसोईचा ही उल्लेख आहे.

फैजाबाद हायकोर्टात न्यायालयीन अधिकार्याने ही नोट पाठविल्याचे सांगितले आहे. आता, 1855 मध्ये काहीतरी फार मनोरंजक घडते. ब्रिटीश रेसिडेंटनी अवध नवाबला एक पत्र लिहिलं कारण नवाब अद्याप आहे; त्याला अद्याप सिंहासनावरुन काढलेले नाही. ते 1857 च्या उठाव झाल्यानंतरच घडले. म्हणून, त्यांनी अवधच्या नवाबला लिहिलेले आहे की, सुन्नी नेते गुलाम घुसैन आहेत आणि त्यांनी एक सैन्य गोळा केल आहे आणि तो हनुमान गढीवर हल्ला करण्याची योजना आखत आहे आणि त्यांनी अवध च्या नवाबला सांगितलं की  कृपया त्याला थांबवा, काही शिपायांना पाठवा आणि हनुमान गढीवरील हल्ला थांबवा. नवाब काही करत नाही आणि एक लहानसा लढा लागतो.

मग जुलैमध्ये आणखी एक गंभीर चकमकी घडते. गुलाम हुसैन आणि त्यांचे गट, हनुमानगढी वर हल्ला करतात. हनुमानगढी चे  हिंदू हल्ले रोखण्यासाठी लढतात आणि त्या हल्ल्यात 70 मुस्लीम मारले जातात. आता मुसलमानांनी हनुमान गढीवर हल्ला का केला? ते म्हणतात की आत मशिद आहे, हनुमान गढीत एक मशिद आहे.  हनुमान गढीच्या आत एक मशिद आहे आणि आपल्याला हनुमानगढी दिली पाहिजे. तर, ही दुसरी लढाई आहे ज्यात 70 मुस्लिम मारले जातात. यानंतर ब्रिटीश रेसिडेंटने अवध नवाबकडे दोन बाँडस पाठवले. आता, या दोन बाँडस त्यांनी मिळवले ते  बाँडस बैरागी यांच्याकडून मिळवले होते, ज्यांचे हनुमान गढ़ी वर नियंत्रण होते.

पहिल्या बाँडमध्ये बैरागी म्हणतात की मुसलमानांबरोबर आमचा दुश्मनी नाही, आम्हाला त्यांच्याबद्दलची मैत्रीची भावना आहे आणि आमच्यावर आक्रमण झालं तरी आम्ही त्यांच्या बरोबर तश्याच पद्धतीने वागू, जसे आम्ही आज पर्यंत वागलो. दुस-या बाँडमध्ये ते म्हणतात की स्वतंत्र चौकशी केल्यास हनुमान गढीच्या आत मशिद असल्याचा दाखला येईल, तर आम्ही ताबडतोब संपूर्ण परिसर त्यांना त्यांच्या हाती सोपवू आणि लढणार नाही. मग ते अवधच्या नवाब ला म्हणतात की, आपल्या पूर्वजांनी आम्हाला हनुमानगढीत जमीन दिली होती परंतु इथे जर एखादा मशिद असती  तर त्याने ते दिले नसते आणि त्यांनी कधीच मशिद नसल्याचे सांगितले आणि त्यानी पूर्वीच्या नवाबांनी दिलेले दस्तऐवजच्या क्रमवार प्रती पण जोडल्या.

त्यामुळे आता अवधच्या नवाबला काय करायचे आहे हे सुचेना. म्हणून ते म्हणतात, एक तडजोड करा आणि तडजोड म्हणजे आपण हनुमान गढीच्या पुढे मशिद बांधा. म्हणूनच हनुमान गढीच्या महंत म्हणतात की हे आम्हाला स्वीकार्य नाही आणि एक स्वतंत्र समितीची स्थापना झाली होती, ती निष्कर्षापर्यंत आली की हनुमान गढ़ीमध्ये कधीच मशिद कधीच नव्हती. आता जेव्हा स्वतंत्र समितीची ही बातमी जाहीर केली तेव्हा जिहादी अतिशय संतप्त झाले आणि एक नवीन नेता समोर आला – अमीर अली. हनुमान गढीवर हल्ला करण्यासाठी त्यानी एक मोठे सैन्य गोळा केलं. ब्रिटिशांनी त्याला थांबविण्याचा प्रयत्न केला, त्याला समजावण्याचा प्रयत्न केला. पण त्यांनी नाही ऐकलं. त्यामुळे, अयोध्येवर हल्ला करण्यापूर्वी त्यांनी त्याला मारले. तर, 1855 मध्ये झालेला अयोध्या शहराचा हा पहिला सशस्त्र संघर्ष आहे.

मराठी भाषांतरण – अभिजीत अधिकारी 

Leave a Reply

You may also like

चर्चेच्या झळक्या मध्ययुगीन इतिहास मुस्लिम आक्रमण

औरंगजेब नंतर च्या काळात भारतात ‘पाक भूमी’ (पाकिस्तान) स्थापन करण्याचे प्रयत्न

post-image

आपली कथा औरंगजेबच्या मृत्यूनंतर भारतात मराठ्यांच्या विस्ताराने सुरू होते. मराठ्यांनी भारताच्या मोठ्या भागांवर कब्जा करायला सुरवात केली होती आणि मुगल साम्राज्य संकुचित  होत चालले होते. मराठ्यांनी मुघलांना एवढे पराधीन करून ठेवले होते कि मुगल राजा केवळ एक भाडेकरी म्हणून राहिला होता. लाल किल्ल्यावर आता दोन झेंडे फडकत होते, एक मुगलांचा आणि दुसरा शक्तिशाली मराठ्यांचा आणि खरी ताकद मराठ्यांचीच होती. मराठ्यांची पकड इतकी जबरदस्त होती की मुगल राजा मराठ्यांच्या परवानगीशिवाय आणि इशारा शिवाय बोट ही हलवू शकत न्हवता किंवा एक इंच हलू  शकत न्हवता.

ह्याच काळात एक पाक भूमी च्या कल्पनेचा जन्म झाला होता. हा काळ होता प्रसिद्ध मुहम्मद इब्न अब्द अल-वहाब – ज्याने वहाबी विचारधारा म्हणून ओळखली जाणारी चळवळ स्थापन केली –  याचा मित्र शाह वलिउल्लाह याचा. शाह वलिउल्लाह अब्दुल वहाब बरोबर अरब मध्ये शिकत होता आणि त्याचा दृढ विश्वास होता की काफिर लोकं, पाक भूमी असलेल्या मुगल साम्राज्यावर राज्य करू शकत नाही. पाक भूमीवर काफिरांचे…

Read More
चर्चेच्या झळक्या तुम्हाला माहित आहे का प्राचीन इतिहास भारतीय इतिहास पुनर्लेखन सिंधू-सरस्वती संस्कृती

वैदिक काळातील जनपदांचे भूगोल

post-image

भारतीय लोकांमध्ये एक सामान्य गैरसमज आहे की, जनपद केवळ बौद्ध काळातच अस्तित्त्वात होते, वैदिक कालखंडात नव्हे,  कारण वेदांमध्ये त्यांचा संदर्भ दिसत नाही. वेदांमध्येच नमूद केलेल्या अंतर्गत पुराव्याला सादर करून श्री. मृगेंद्र विनोद हे, हा  गैरसमज दूर करतात

श्री. मृगेंद्र यांनी शुक्ल यजुर्वेदाच्या शतापथ ब्राह्मणांतील अनेक संदर्भ उद्धृत केले आहेत, ज्यात त्यांनी वैदिक काळातील अनेक साम्राज्य आणि जनपदांची नावे दाखवलेली आहेत. कुरुक्षेत्राला केंद्र ठेवून, पूर्व दिशेला कुरु आणि पांचाळ आहे. गंगा आणि यमुना दरम्यानच्या प्रदेशात कुरु आणि पूर्वेला  गंगेच्या पलीकडे पांचाळ आहे. उत्तरेकडे श्रीन्जय आणि दक्षिणेला मत्स्य आहे. गांधार, कैकय आणि माद्र हे उत्तर जनपद आहेत, तर कोशल, विदेह आणि काशी पूर्वी जनपद आहेत.

कृष्ण यजुर्वेदातल्या बौधायन धर्म सूत्रात, वेगवेगळ्या प्रदेशांच्या प्रवासाशी संबंधित काही धार्मिक नियमांचे वर्णन करताना सिंधु, सौवीर, सौराष्ट्र, आनर्त, अवंती, विदर्भ, मगध आणि अंग यांचा उल्लेख आहे. बौधायन धर्म सूत्र ह्या प्रदेशांना ‘संकीर्ण  योनया’ ह्या नावाने उल्लेखित करते, ह्याचा अर्थ हे प्रदेश आर्यवर्तचे…

Read More
अयोध्या राम मंदिर अल्पसंख्याक आणि राजकारण चर्चेच्या झळक्या तुम्हाला माहित आहे का मध्ययुगीन इतिहास मुख्य आव्हाने

राम जन्मभूमी – बाबरी मस्जिद समस्या ज्वलंत ठेवण्यासाठी वामपंथी इतिहासकारांनी पसरलेले असत्य

post-image

अयोध्या राम मंदिर प्रकरणावरील वार्तालाप आणि मुलाखतींच्या मालिकेची सुरुवात म्हणून, सृजन फाउंडेशनने नवी दिल्लीतील INTACH येथे डॉ. मीनाक्षी जैन यांचे “अयोध्या येथे राम मंदिरासाठी वाद” नावाच्या सृजन वार्तालापाचे आयोजन केले.

आदरणीय वक्त्या, मीनाक्षी जैन दिल्ली विद्यापीठातील पीएचडी आहेत आणि त्यांचा भारतीय संस्कृतीत गाढा व्यासंग आहेत. सध्या त्या भारतीय ऐतिहासिक परिषदेच्या (ICHR ) सदस्य आहेत.

खाली डॉ. जैनच्या सृजन वार्तालापाचा एक अंश दिलेला आहे, ज्यात अयोध्या येथील राम जन्मभूमि-बाबरी मस्जिद ची समस्या जळत ठेवण्यासाठी वामपंथी इतिहासकारांनी पसरलेल्या असत्यांचे तपशील दिले आहे.

नोव्हेंबर १९८९ मध्ये वामपंथी इतिहासकारांनी अयोध्येच्या वादविवादात सामील झाल्यापासून ह्या प्रकरणाबद्दल असत्य पसरवून देशाला फसवत आहेत आणि राम जन्मभूमी-बाबरी मस्जिदच्या मुद्द्यावर हिंदू आणि मुसलमान यांच्यात अडथळा आणत आहेत. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण (एएसआय) ने अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने दिग्दर्शित केल्याप्रमाणे उत्खनन केले असले तरीही या वामपंथी इतिहासकारांनी एएसआय च्या कामाला न्यायालयात आणि बाहेर दोन्ही जागेत अविश्वासार्ह ठरवण्यासाठी एक सुसंगत मोहिम काढून  प्रतिसाद दिला. न्यायालयात ह्या लोकांनी…

Read More
अयोध्या राम मंदिर चर्चेच्या झळक्या मध्ययुगीन इतिहास रामायण

पुरातत्त्विक साक्ष आपल्याला राम जनभूमी – बाबरी मस्जिद विषयी काय सांगते?

post-image

बाबर मस्जिदच्या खाली असलेल्या एका प्राचीन मंदिराच्या उपस्थितीबद्दल पुरातत्त्वशास्त्रज्ञ आणि विद्वानांनी पुरविलेले बरेच पुरावे असूनही, वामपंथी इतिहासकारांनी त्या पुराव्यांच्या अस्तित्वालाच स्वीकारण्यास नकार दिला होता. ह्या विवादाचा निराकरण होत नसल्यामुळे अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने शेवटी बाबरी मशिदीच्या खाली एक मंदिर आहे का हे पाहण्यासाठी पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाला उत्खनन करायला सांगितले होते. अलाहाबाद उच्च न्यायालयाने एएसआय ला  कडक निर्देश दिले होते  कि बाबरी मस्जिद ऍक्शन कमिटी आणि राम जनमभूमी संघटनेतील प्रत्येक प्रतिनिधीने दररोज उत्खनन स्थळावर उपस्थित असणे आवश्यक आहे आणि जे काही निष्कर्ष तयार होतील ते एका रजिस्टरमध्ये योग्यरित्या नोंदले पाहिजे ज्यावर दररोज दोन्ही पक्षांनी स्वाक्षरी केली पाहिजे.

एएसआयने अलाहाबाद उच्च न्यायालयीन मार्गदर्शक तत्वांनुसार उत्खनन पूर्ण केले. एएसआय उत्खननांच्या निष्कर्षांनी दिसून आले की ई.पू. दोन सहस्त्र वर्षा पासून राम जन्मभूमिवर सतत वास्तव्य असून हे स्थान नेहमीच एक पवित्र स्थळ होते आणि कधीच राहणी साठी वापरले जात नव्हते.

ई.पू. पहिल्या सहस्राब्द पासून, २ ते १ शताब्दी ई.पू. शुंग कालखंड,…

Read More
%d bloggers like this: