Home > ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ > ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ – ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਭੱਖਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਏ ਗਏ ਝੂਠ

ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ – ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਭੱਖਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਫੈਲਾਏ ਗਏ ਝੂਠ

ਅਯੁੱਧਿਆ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕਈ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ੍ਰੀਜਨ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੰਟੈਕ ਵਿਖੇ ਡਾ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਜੈਨ ਦੁਆਰਾ “ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿਚ ਰਾਮ ਮੰਦਿਰ ਲਈ ਕੇਸ” ਸਿਰਲੇਖ ਇੱਕ ਸ੍ਰੀਜਨ ਟਾਕ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ।

ਮਾਣਯੋਗ ਸਪੀਕਰ, ਡਾ. ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਜੈਨ ਕੋਲ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਿਲ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਕੌਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਡਾ. ਜੈਨ ਦੇ ਸ੍ਰੀਜੇਨ ਟਾਕ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਬਲਦਾ ਰੱਖਣ ਫੈਲਾਏ ਗਏ ਝੂਠ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਨਵੰਬਰ 1989 ‘ਚ ਜਦੋਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਬਹਿਸ’ ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਝੂਠਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ (ਏਐਸਆਈ) ਨੇ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੱਬੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵਾਂ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਏਐਸਆਈ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ

ਇਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਘਿਣਾਉਣੇ, ਦੁਖਦਾਈ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਇਕ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਖੱਬੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ

ਇਹਨਾਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੰਦ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਪਸ਼ਟ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਵੱਡੇ ਚਾਰ ਅਰਥਾਤ R.S. ਸ਼ਰਮਾ, ਡੀ.ਐਚ.ਜੇ., ਰੋਮੀਲਾ ਥਾਪਰ, ਅਤੇ ਇਰਫਾਨ ਹਬੀਬ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਖੁਦ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿਖਾਉਣਗੇ ਅੱਤੇ ਭੇਜਣਗੇ।

ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਵਰਮਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ ਸ਼ੇਰਨ ਰਤਨਾਗਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਗਿਆ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ ਸੀ, ਜੋ ਆਰ.ਐੱਸ. ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਹੋਰ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕ ਸਨ ਆਰ. ਠਾਕੁਰਨ, ਸੂਰਜ ਭਾਨ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਰਾਏ, ਆਰ.ਐੱਸ. ਸ਼ਰਮਾ  ਦਾ ਚੇਲਾ ਅਤੇ ਐਸ ਸੀ ਮੀਰਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਡੀ.ਐਨ. ਝਾ ਹੇਠ ਕੀਤੀ। ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਵਰਮਾ, ਸ਼ੇਰੇਨ ਰਤਨਾਗਰ, ਸੂਰਜ ਭਾਨ, ਸੀਤਾ ਰਾਮ ਰਾਏ, ਅਤੇ ਆਰ.ਸੀ. ਠਾਕੁਰਨ, ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਚ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਸੁੰਨੀ ਵਕਫ਼ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਸਨ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਭਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਬਰੀ ਪੱਖੀ ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਫੀਲਡ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਜ਼ਰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਖੱਬੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਅਰਥਤਾ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ

ਇਹਨਾਂ ਤਥਾਕਥਿਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਅਰਥਤਾ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਹਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਸਜਿਦਾਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਪੜ੍ਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਬਗੈਰ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਬਾਰੇ ਸਹੁੰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਾਬਰਨਾਮਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਜੋ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੱਬੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ‘ਰਾਜਨੀਤਕ ਦੁਰਉਪਯੋਗ: ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਜਨਮਭੂਮੀ ਵਿਵੇਦ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਪੈਂਫਲਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੇਸ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮਾਹਿਰ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ, ਖੋਜ ਜਾਂ ਅਧਿਐਨ ਬਿਨਾਂ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਕੇਸ ਦੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧੇਰੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਵੀਰਾ ਜੈਸਵਾਲ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਇਹ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਵਿਵਾਦ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਥੀਸਿਸ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ ਤੱਕ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਝੂਠ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ 18 ਵੀਂ -19 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਖੋਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਕ ਹੋਰ ‘ਮਾਹਿਰ’ ਜਿਸਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਐਸ. ਸੀ. ਮਿਸ਼ਰਾ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਸਨ। ਬੀ.ਏ. ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਫ਼ਿਲਾਸਫ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਸਨ, ਅਤੇ ਐਮ.ਏ. ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਸਾਹਮਣੇ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਮੀਰ ਬਾਕੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਥੱਲੇ ਇਕ ਮੰਦਿਰ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦਾ ਅਸਲ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਲੱਭ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਅਯੁੱਧਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੋਚਨ ਘਾਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਸ ਮਾਹਰ ਨੇ ਕੋਰਟ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਹੱਦ ਦੱਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, ਪ੍ਰਿਥਵੀਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਗਜਨੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਹੰਮਦ ਗੌਰੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜਜ਼ੀਆ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਉਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਹਿੰਦੂਆਂ ‘ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅੱਧ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਗਿਆਨ ਵਾਪੀ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਬਾਬਰਨਾਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1989 ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ, ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ, ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਸਨ। ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਬਿਆਨ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਮਾਣਯੋਗ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐਸ ਸੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਭਰੋਸੇ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ, ਜਾਇਜ਼ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਰਾਇ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਗਵਾਹ ਸੀ ਸ਼ਿਰੀਨ ਮੂਸਵੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀ. ਐਸਸੀ. ਅਤੇ ਐਮ. ਐਸਸੀ ਲਖਨਊ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. ਅਤੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਅਲੀਗੜ੍ਹ ਮੁਸਲਿਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਸਬੂਤ ਜਾਂ ਮੱਧਕਾਲੀਨ ਅਵਧੀ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਜੋ ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦੇਵੇ ਕਿ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਕਥਨ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ’ ਤੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇਕ ਹੋਰ ਗਵਾਹ ਸੁਸ਼ੀਲ ਸ੍ਰੀਵਾਸਤਵਾ ਨੇ ਬੀ.ਏ. ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪੀਐਚ.ਡੀ. 11 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੋਜ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ ਸਾਈਟ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਉੱਥੇ ਇਕ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਮਸਜਿਦ ਬਣ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ, ਅਰਬੀ ਜਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹੁਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕੇ ਕਿ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜਾਂ ਅਰਬੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਗ੍ਰਾਫੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਸਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ‘ਮਾਹਰਾਂ’ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸੂਰਜ ਭਾਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਐਮ.ਏ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਜਿਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਹ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੱਧਕਾਲ ਭਾਰਤ ਉਸਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੂਰਜ ਭਾਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੁਲਸੀ ਦਾਸ ਨੇ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਕਦੋਂ ਖੋਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਏਪੀਗ੍ਰਾਫੀ ਅਤੇ ਸਿਗਮਿਨਵਾਦ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਇਕ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਮੂਰਤੀਕਾਰੀ ਵਿਚ ਇਕ ਮਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਏਪੀਗ੍ਰਾਫੀ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ‘ਮਾਹਿਰ’ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਮ ਜਨਮਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਵਿਵਾਦ ‘ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਉੱਥੇ ਡੀ. ਮੰਡਲ ਸੀ ਜੋ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ-ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਬਰ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਬਰ ਦੀ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਰ 16 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਸਕ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਬਰ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਉਹ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਲਾਲ ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਲ ਕਾਰਡ ਦਾ ਧਾਰਕ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਡਿਗਰੀ ਜਾਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਚ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਹਾਰਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਪੱਖਪਾਤੀ ਰਵੱਈਏ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤੱਥ ਜਾਂ ਸਬੂਤ ਦੁਆਰਾ ਅਣਦੇਖਿਆ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਬਾਬਰੀ-ਪੱਖੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਅੱਜ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਕੱਖ ਛਾਂਣਦੇ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਮੀਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕਿਵੇਂ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਵੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਸਲਿਮ ਕਬਜ਼ਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਸਬੂਤ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਾਮ ਜਨਮ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

ਫਿਰ, ਇਹ ਤੱਥ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ 1949 ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੇਸ ਨਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰਾਮਲਾਲਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਮਸਜਿਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ 12 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 5 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਕੇਸ ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 5 ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸੰਪਤੀ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਹੈ ਅਤੇ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਦਰਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ? ਉਹ 12 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿਰਫ 5 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੂਰਵ-ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਮਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਲਈ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਪੂਜਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਤੱਥ ਬਾਬਰੀ ਪੱਖ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਏ ਤਾਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਰੂਪਤ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੰਗਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਸਬੂਤ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸੇ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਹੁਣ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕਰੇ, ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇਸ ਤੱਥ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਗੁੰਬਦ ਹੇਠ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।

ਸਾਨੂੰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਬੰਧਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਬਰੀ ਮਸਜਿਦ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਅੱਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਅਣਮੁੱਲੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲਈ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਿਚ ਜੋ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।

ਕੇ.ਕੇ. ਮੁਖੀ, ਪੂਰਵ-ਖੇਤਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ (ਉੱਤਰ), ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਕਥਾ, “ਨਜਨ ਐਨਾ ਭਾਰਤੀਆਂ” (ਮੈਂ, ਇਕ ਭਾਰਤੀ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਾਇ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਪਲ ‘ਤੇ ਉਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਮੈਦਾਨ’ ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਬਰੀ ਪੱਖੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੇਸ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਾਬਰੀ ਪੱਖੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਕੇਸ ਲਈ ਲੜਨਗੇ। ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਬੇਲੋੜੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਬਾਬਰੀ ਪੱਖੀ ਸਮੂਹ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸੌਂਪਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਦਿਮਾਗ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਸ ਲੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।

ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਦਮਿਕਾ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਜਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਪਿਛਲੇ 2-3 ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਦੀ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਅਕਾਦਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਣ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੈਰ-ਪੱਖਪਾਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਖਪਾਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵਿਗਾੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਸਵੈ-ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਲਤ ਧੋਖੇਬਾਜੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਉਹ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇੰਨਾਂ ਤਾਂ ਕਰ ਹੀ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Translation Credits: – Harinder Joshi.

Leave a Reply